Dramat chłopców z domu dziecka w Kłobucku

Dramat chłopców z domu dziecka w Kłobucku

źródło Gazeta Wyborcza
Eliza Kwiatkowska, Marek Mamoń
2006-11-01

Koszmar w Kłobucku: starsi wychowankowie tamtejszego domu dziecka co najmniej od sierpnia molestowali i gwałcili młodszych kolegów. Trzej sprawcy są za kratkami

Szokującą prawdę odkryła wychowawczyni Żaneta Sikora, kiedy w poniedziałek rano przyszła do pracy. Opiekunka, która dyżurowała przy dzieciach w nocy, powiedziała jej, że pewien 13-letni wychowanek spał w sali telewizyjnej, a nie w swoim pokoju.

- Poszłam do chłopca i zaczęłam pytać dlaczego? Czy ktoś mu dokuczał? Do głowy mi nie przyszło, że sprawa może dotyczyć molestowania - opowiada Sikora. - Początkowo twierdził, że wszystko jest w porządku. Wiedziałam jednak, że musi się dziać coś złego, skoro nie chce być u siebie. Prosiłam, żeby mi zaufał. Wreszcie chłopiec się złamał i z płaczem opowiedział mi, że trzy dni wcześniej w nocy do jego łóżka przyszedł 15-letni Artur. Natychmiast pobiegłam do pedagoga i zadzwoniliśmy na policję.

Wkrótce do wychowawców zaczęły się zgłaszać kolejne dzieci - w sumie poszkodowanych jest kilkunastu chłopców w wieku od 6 do 13 lat. Opowiedzieli, że krzywdził ich nie tylko Artur, ale też 14-letni Sylwek i 17-letni Patryk.

We wtorek sąd tymczasowo aresztował najstarszego sprawcę. Patryk odpowie przed sądem jak dorosły. Chłopak nie zna swoich biologicznych rodziców. Do siódmego roku życia przebywał w kłobuckim domu dziecka. Potem trafił do rodziny zastępczej. Przed rokiem na własną prośbę wrócił jednak do Kłobucka. - Nieustannie sprawiał kłopoty wychowawcze zarówno rodzinie zastępczej, jak i nam - przyznaje Mariusz Pyrkosz, pedagog z domu dziecka. - Nie chodził do szkoły, pił alkohol. Otoczyliśmy go specjalną opieką, jako osobę pokrzywdzoną przez los, a tymczasem to on okazał się oprawcą dla swoich młodszych kolegów.

Patryk przesłuchiwany przez prokuratura przyznał się, że od sierpnia dokonał 40-50 gwałtów na chłopcach. - Nie interesował się dziewczętami. Przyznał, że kiedyś zaproponował współżycie koleżankom, ale gdy odmówiły nie nagabywał ich więcej. Dzieci nie skarżyły się, bo grożono im pobiciem - opowiada Wanda Świerczyńska, zastępca prokuratora rejonowego w Częstochowie. Jak dodaje sprawa jest bardzo trudna, a w pierwszych dwóch dniach postępowania przesłuchano dopiero czworo wychowanków.

Drugi sprawca 15-letni Artur decyzją sądu rodzinnego trafił do pogotowia opiekuńczego. Chłopiec przebywał w domu dziecka od sześciu lat. Również sprawiał kłopoty wychowawcze. Od listopada miał być nawet karnie przeniesiony do innej placówki. - Mógł budzić strach w młodszych wychowankach. Nic dziwnego, że dzieciaki milczały. Jest silny i wygląda na dużo starszego - twierdzi wychowawczyni Lucyna Wojaczek.

Początkowo sąd nie zdecydował się na izolowanie 14-letniego Sylwka. Chłopiec wykorzystał to i od razu próbował zastraszać młodszych kolegów, który opowiedzieli wychowawcom o koszmarze. Na wieść o tym personel po raz kolejny zawiadomił policję, a funkcjonariusze zabrali we wtorek Sylwka z domu dziecka. - Sąd nie zastosował środka izolacyjnego, bo nie było ku temu takich przesłanek. Być może teraz zaszły nowe okoliczności, które spowodowały interwencję policji. Do sądu nie wpłynął jednak żaden wniosek w stosunku do tego nastolatka. Ale policja ma na to 72 godziny od czasu zatrzymania. Do tego momenty nieletni może być zatrzymany w izbie dziecka - powiedział we wtorek po południu Bogusław Zając, rzecznik częstochowskich sądów.

Częstochowscy prokuratorzy przyznają, że jeszcze nie mieli do czynienia z tak drastyczną sprawą związaną z molestowaniem dzieci. 17-letni Patryk przyznał, że wielokrotnie szedł do pokoju młodszych kolegów po wcześniejszym obejrzeniu filmów pornograficznych - na ogół o treściach gejowskich. Policja podczas przeszukania nie znalazła jednak w domu dziecka żadnych pism ani nagrań pornograficznych. - Nie wykluczone, że wychowankowie mogli docierać do pornografii w kafejkach internetowych, bo u nas nie mieli dostępu do internetu - mówi pedagog Pyrkosz. Poszkodowani chłopcy znaleźli się pod opieką psychologów.

Prokuratorzy będą też badać, czy w domu dziecka była należyta opieka i czy placówka była właściwie nadzorowana. Jak się dowiedzieliśmy od kilku miesięcy, ze względu na oszczędności, wychowawcom odebrano nocne dyżury. Z dziećmi zostawały tylko porządkowe.

Personel domu dziecka zapewnia, że nie było wcześniej żadnych sygnałów, że dzieci przeżywają taki koszmar. - To dla nas szok. Jesteśmy przekonani, że zło wniósł do domu dziecka Patryk - mówi wychowawczyni Żaneta Sikora. Rozpłakała na oczach ekip telewizyjnych, które zjawiły się we wtorek w Kłobucku.

Młodsi chłopcy odczuli ulgę, gdy sprawcy nieszczęść zniknęli z placówki. - Dobrze, że tamtych już nie ma - powiedział jeden z nich, który sam podszedł do kręcących się po budynku dziennikarzy.

Gwałciciele w domu dziecka w Kłobucku

Eliza Kwiatkowska, Marek Mamoń
GW/Częstochowa

Starsi wychowankowie co najmniej od sierpnia molestowali i gwałcili młodszych kolegów

Sprawę odkryła wychowawczyni Żaneta Sikora. W poniedziałek rano pracownica, która dyżurowała przy dzieciach w nocy, powiedziała jej, że 13-letni wychowanek spał w sali telewizyjnej, a nie w swoim pokoju.

- Poszłam do chłopca i zaczęłam pytać dlaczego. Czy ktoś mu dokuczał? Do głowy mi nie przyszło, że sprawa może dotyczyć molestowania - opowiada Sikora. Chłopak nie chciał mówić, ale w końcu przyznał się jej, że trzy dni wcześniej w nocy do jego łóżka przyszedł 15-letni Artur. - Natychmiast pobiegłam do pedagoga i wezwaliśmy policję.

Wkrótce do wychowawców zaczęły się zgłaszać kolejne dzieci - w sumie kilkunastu chłopców w wieku od 6 do 13 lat. Opowiadali, że krzywdził ich nie tylko Artur, ale też 14-letni Sylwek i 17-letni Patryk.

We wtorek sąd tymczasowo aresztował najstarszego sprawcę. Patryk odpowie przed sądem jak dorosły. Chłopak nie zna swoich biologicznych rodziców. Do siódmego roku życia przebywał w kłobuckim domu dziecka. Potem trafił do rodziny zastępczej. Przed rokiem na własną prośbę wrócił do Kłobucka. - Nieustannie sprawiał kłopoty wychowawcze zarówno rodzinie zastępczej, jak i nam - przyznaje Mariusz Pyrkosz, pedagog z domu dziecka. - Nie chodził do szkoły, pił alkohol. Otoczyliśmy go specjalną opieką jako osobę pokrzywdzoną przez los, a tymczasem to on okazał się oprawcą.

Patryk przesłuchiwany przez prokuratura przyznał się, że od sierpnia dokonał 40-50 gwałtów na chłopcach. - Nie interesował się dziewczętami. Przyznał, że proponował współżycie koleżankom, ale gdy odmówiły, nie nagabywał ich więcej. Dzieci nie skarżyły się, bo grożono im pobiciem - opowiada prokurator Wanda Świerczyńska.

Drugi sprawca 15-letni Artur decyzją sądu rodzinnego trafił do pogotowia opiekuńczego. Chłopiec przebywał w domu dziecka od sześciu lat. Również sprawiał kłopoty wychowawcze. Od listopada miał być przeniesiony do innej placówki. - Mógł budzić strach w młodszych wychowankach. Jest silny i wygląda na dużo starszego - twierdzi wychowawczyni Lucyna Wojaczek. 14-letni Sylwek na razie został zabrany do policyjnej izby dziecka.

Częstochowscy prokuratorzy przyznają, że jeszcze nie mieli do czynienia z tak drastyczną sprawą związaną z molestowaniem dzieci. Nie wykluczają rozszerzenia kręgu podejrzanych. Będą też badać, czy w domu dziecka była należyta opieka. Od kilku miesięcy ze względu na oszczędności wychowawcom odebrano nocne dyżury. Z dziećmi zostawały tylko porządkowe.

Kto jest winny tragedii w domu dziecka?

W Kłobucku stawili się w piątek urzędnicy wojewody śląskiego. Będą kontrolować dom dziecka, w którym mali wychowankowie byli gwałceni przez trzech starszych kolegów.

Chodzi o 17-letniego Patryka, 15-letniego Artura i 14-letniego Sylwka. Działali co najmniej od sierpnia. Kilka dni temu zatrzymała ich policja. 17-latek został aresztowany i będzie odpowiadał przed sądem jak dorosły. Dwa pozostali chłopcy trafili do schroniska dla nieletnich. Sprawa jest rozwojowa, prokuratura nie wyklucza rozszerzenia kręgu podejrzanych o molestowanie i gwałty. Będzie też badać, czy w domu dziecka była należyta opieka oraz jak kontrolowano jego funkcjonowanie.

Urzędnicy wojewody sami sprawdzą placówkę pod kątem standardów opiekuńczo-wychowawczych. - Po pierwszym dniu trudno coś stwierdzić - mówi wicewojewoda Artur Warzocha. - Dom na pewno prowadził bogatą dokumentację. Nasza kontrola nie ograniczy się jednak do papierów. Będziemy rozmawiać z pracownikami, dziećmi, otoczeniem. To potrwa przynajmniej tydzień.

Przypomnijmy, że od września dom praktycznie nie ma kierownictwa, bo dyrektorka przebywa na zwolnieniu lekarskim i nikt jej formalnie nie zastępuje. Z kolei od kwietnia dzieci nie mają stałej opieki psycholog, która najpierw przebywała na zwolnieniu lekarskim, a obecnie ma urlop macierzyński. Również od kwietnia dyrektorka obcięła wychowawcom godziny nadliczbowe. W efekcie w nocy nad wychowankami nikt nie sprawował fachowej opieki, a w budynku były tylko porządkowe.

Co ustalili kontrolerzy Domu Dziecka w Kłobucku

17 listopada Urząd Wojewódzki przedstawił oficjalne wyniki trwającej trzy tygodnie kontroli Domu Dziecka w Kłobucku. Badanie zarządzono, gdy wyszło na jaw, że kilkunastu chłopców w wieku od 6 do 13 lat było tam gwałconych i molestowanych seksualnie przez trzech starszych kolegów.

- Kontrolerzy ustalili, że opieka nad wychowankami nie była należyta, zwłaszcza w nocy. Dyżury mieli wtedy tylko opiekunowie socjalni bez przygotowania pedagogicznego, brakowało natomiast etatowych wychowawców (jest to sprzeczne z przepisami). Od września do listopada dyrektorka domu przebywała na zwolnieniu lekarskim i nikt jej formalnie nie zastępował (dopiero w ostatnich dniach jej obowiązki przejęła jedna z wychowawczyń). Co więcej, Janina Solnica została dyrektorką, choć nie miała wykształcenia wymaganego od osób kierujących placówkami tego typu - wylicza Marta Malik, rzeczniczka wojewody. - Co ciekawe, z dokumentów placówki wynika, że do gwałtów nie mogło dochodzić od sierpnia, bo w tym czasie wychowankowie domu byli na wakacjach lub u rodzin zastępczych, i że dzieci były pod stałą opieką psychologa.

Dramat dzieci z Kłobucka wyszedł na jaw 23 października, gdy jeden z chłopców powiedział wychowawczyni, że został zgwałcony przez 15-letniego kolegę. Kobieta zawiadomiła policję. Okazało się, że było jeszcze dwóch gwałcicieli - 17- i 14- letni. Na tych starszych, którzy przed sądem odpowiedzą jak dorośli, ciążą zarzuty wielokrotnych zgwałceń, w tym dzieci poniżej 15. roku życia. 14-latek decyzją sądu trafił do schroniska dla nieletnich.

- Po zapoznaniu się z wynikami kontroli Urzędu Wojewódzkiego prokurator zdecyduje, czy wnioskować o dodatkową kontrolę prowadzoną dla potrzeb śledztwa. Jednym z jego wątków jest znalezienie osób odpowiedzialnych za to, że doszło do tak drastycznych zachowań seksualnych - mówi Romuald Basiński, rzecznik prokuratury.

Urzędnicy wojewódzcy uznali, że skoro od listopada w kłobuckim domu pracuje o dwóch wychowawców więcej, dzieci mają zapewnioną opiekę w nocy. Uważają jednak, że wciąż za mało opiekunów pracuje tam w ciągu dnia.

Protokół z wnioskami pokontrolnymi dotrze do dyrekcji domu dziecka i kłobuckiego starostwa na początku przyszłego tygodnia. - W ciągu siedmiu dniu zainteresowani powinni ustosunkować się do zarzutów i zaleceń - mówi Malik.

Urząd Wojewódzki zapowiada wzmocnienie kontroli nad wszystkimi placówkami opiekuńczymi w województwie.