41-936 Bytom -Stolarzowice
Plac Jana 13
tel. (032) 286-72-15;
telefax (032) 286-75-71
Bytom, dnia 5.I.2002r.
I. PODSTAWOWE INFORMACJE O PLACÓWCE.
1.Pełna nazwa:
Ośrodek Rodzin Zastępczych
Towarzystwa Rozwijania Aktywności Dzieci
"SZANSA"
2.Rodzaj placówki: niepubliczny ośrodek adopcyjno-opiekuńczy .
3.Potocznie stosowany skrót placówki: ORZ "Szansa".
4.Nazwa banku i numer konta: PKO BP O/Bytom 10202368-387055-270-1.
6.NIP Ośrodka: 626-25-43-377
7.Regon Ośrodka: 272566742-00034
8.Upoważnieni do reprezentowania Ośrodka w sprawach finansowych:
Łabądź Andrzej - Dyrektor
Ziętek Kornelia - Pedagog
9.Organ prowadzący od 1 stycznia 2001r:
Śląski Oddział Terenowy Towarzystwa Rozwijania Aktywności Dzieci "Szansa" ul. Chrzanowskiego 17; 41-902 Bytom
10.Organ sprawujący nadzór pedagogiczny:
Wydział Spraw Społecznych i Zdrowia Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach
11. Organ dotujący placówkę:
Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego w Bytomiu
12. Podstawa prawna funkcjonowania:
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 lutego 2001r. w sprawie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych (Dz.U. nr 14, poz. 132)
13. Rejestracja placówki:
- 29.04.1998r. wpis do ewidencji placówek niepublicznych Kuratorium Oświaty w Katowicach nr KO.KP.NP.-0141/22/98/RM;
- 08.11.1999r. wpis do ewidencji niepublicznych placówek prowadzonych przez miasto Bytom nr KE-4391/4/1999.
- 28.XII.2001r. zgłoszenie placówki wraz ze stosownymi dokumentami do rejestru ośrodków adopcyjno-opiekuńczych prowadzonych przez Wojewodę Śląskiego:
12. Misja/ cele statutowe Ośrodka:
Tworzenie najbardziej sprzyjających i najkorzystniejszych warunków rozwoju dzieciom i młodzieży ze środowisk zagrożonych poprzez wyzwalanie i wspieranie inicjatyw w dziedzinie opieki, wychowania i pracy socjalnej oraz zapewnienie podopiecznym możliwości wychowywania się w rodzinach, najlepiej własnych, a jeśli jest to niemożliwe, to w adopcyjnych lub zastępczych formach opieki rodzinnej otoczonych profesjonalnym doradztwem i wsparciem.
II. HISTORIA POWSTANIA PLACÓWKI
W latach 1994-1996 pracownicy Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu podejmowali różne próby przekształcenia tradycyjnej placówki opiekuńczo-wychowawczej na wielofunkcyjną placówkę zaspokajającą potrzeby dzieci i odpowiadającą na zapotrzebowanie środowiska.
13 października 1997 roku dyrektor i wychowawcy Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu uchwałą Rady Pedagogicznej przyjęli program działań w zakresie wdrażania rodzinnej opieki zastępczej i systematycznej profesjonalnej pracy z rodzinami zastępczymi w oparciu o brytyjski pakiet szkoleniowy "Wybieramy opiekę zastępczą", przystosowany do warunków polskich.
Dzięki wysiłkowi szkoleniowemu kadry pedagogicznej, wielkiemu poparciu zaangażowanej grupy pierwszych "naszych" rodziców zastępczych, a także poparciu dzieci i zrozumieniu idei rodzicielstwa zastępczego przez starszą młodzież ówcześnie przebywającą w Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu w dniu 1 maja 1998 roku w trakcie wielkiej uroczystości z udziałem władz miasta Bytomia i Kuratorium Oświaty w Katowicach oficjalnie dokonano otwarcia niepublicznego Ośrodka Rodzin Zastępczych "Szansa" -pierwszego ośrodka adopcyjno-opiekuńczego w Bytomiu.
Został on zarejestrowany w ewidencji placówek niepublicznych Kuratorium Oświaty w Katowicach, rok później został wpisany do ewidencji niepublicznych placówek prowadzonych przez miasto Bytom, a w dniu 28.XII.2001r. zgłoszono ośrodek celem rejestracji w ewidencji ośrodków adopcyjno-opiekuńczych prowadzonej przez Wojewodę Śląskiego.
III. GŁÓWNE KIERUNKI PRACY OŚRODKA
Podstawowym celem funkcjonowania ośrodka jest zapewnienie dziecku wychowania w rodzinie własnej, a w razie braku takiej możliwości w zastępczym środowisku rodzinnym (rodzinach adopcyjnych, zastępczych, rodzinnych domach dziecka), w tym zwłaszcza dzieciom zagrożonym umieszczeniem w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych oraz wychowankom tych placówek.
Potrzeba istnienia ośrodka adopcyjno-opiekuńczego w mieście Bytomiu, w którym znajduje się pięć stale przepełnionych publicznych placówek opieki całkowitej nad dziećmi i młodzieżą pozbawioną opieki rodziców, w którym bardzo duża ilość postanowień sądowych o umieszczeniu dzieci w placówkach opiekuńczych stale i prawie zawsze nie była możliwa do zrealizowania, była w latach 90-ych i w dalszym ciągu jest konieczna, niezbędna i uzasadniona.
Zgodnie z przyjętym regulaminem organizacyjnym Ośrodek jest specjalistyczną placówką o charakterze diagnostyczno-konsultacyjnym i terapeutyczno-edukacyjnym. Pracownicy Ośrodka diagnozują i udzielają porad rodzinom i dzieciom oraz promują, szkolą, kwalifikują i udzielają wsparcia kwalifikowanym i tradycyjnym rodzinom zastępczym oraz dzieciom w rodzinnej opiece zastępczej.
Realizując swoje zadania Ośrodek współpracuje z jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, sądami rodzinnymi i ich organami pomocniczymi, instytucjami oświatowymi, zakładami opieki zdrowotnej, kościołami i związkami wyznaniowymi oraz z organizacjami społecznymi działającymi na rzecz dzieci i rodziny. Nasza działalność dotyczy zwłaszcza miasta Bytomia, ale bardzo często wykracza poza jego granice, nierzadko wykraczając poza region aglomeracji śląskiej.
Promowanie i upowszechnianie idei zastępczego rodzicielstwa i kwalifikowanych rodzin zastępczych odbywa się ustawicznie poprzez wykorzystywanie prasy, radia, ulotek i folderów. Pracownicy i dyrektor Ośrodka uczestniczą w licznych konferencjach promujących tę tematykę.
Cenną inicjatywą Ośrodka jest przygotowywanie dzieci do przekazania do rodzin zastępczych poprzez organizowanie dla nich zajęć indywidualnych i grupowych przygotowujących je do powrotu do rodziny naturalnej lub kwalifikujących do rodziny zastępczej.
Ośrodek Rodzin Zastępczych "Szansa" jako jeden z pierwszych w kraju rozpoczął w 1998 r. szkolenie kandydatów na rodziców zastępczych wg brytyjskiego programu szkoleniowego "Choosing to foster" (Wybieram opiekę zastępczą), a od 2000r. również wg programu amerykańsko-holenderskiego PRIDE.
W przeważającej większości w szkoleniu uczestniczą kandydaci, do których w efekcie po zdobyciu stosownych umiejętności trafiają dzieci z domów dziecka na okres długoterminowy, nie mające żadnych szans, z różnych względów, na powrót do rodziny własnej.
Szkolenia w tut. Ośrodku trwają bez przerwy. Ośrodek dysponuje kadrą osób zdolną prowadzić szkolenie równocześnie w dwóch cyklach co powoduje, że duża ilość zgłoszonych rodzin nie musi zbyt długo oczekiwać na rozpoczęcie szkolenia. Wzrasta ilość rodzin przygotowywanych do wykonywania zadań rodzicielstwa zastępczego na zlecenie PCPR i MOPR z innych miast aglomeracji śląskiej. Na przełomie 2001/2002 roku jest realizowane grupowe szkolenie rodzin zastępczych spokrewnionych z terenu PCPR w Żorach.
Bardzo cenną inicjatywą i nowatorską formą pracy jest utrzymywanie kontaktu i dalsze udzielanie wszechstronnego wsparcia dzieciom i rodzinom, w których dzieci się znalazły. Spotkania grupy wsparcia są bardzo ważne, przybierają różne formy i przez wiele rodzin są oczekiwane.
Wykwalifikowani i doświadczeni rodzice zastępczy aktywnie popierają starania w kierunku dalszego rozwoju Ośrodka, promowania Rodzinnej Opieki Zastępczej i znajdywania "domów zastępczych" dla bardzo licznej rzeszy dzieciaków wciąż trafiających do placówek opiekuńczo-wychowawczych w mieście Bytomiu i w województwie śląskim.
W wyniku poprawy współpracy z kuratorami sądowymi i pracownikami socjalnymi, zwłaszcza z terenu miasta Bytomia, zwiększa się systematycznie ilość dzieci, które trafiają do rodzin adopcyjnych i zastępczych z pominięciem pobytu dziecka w instytucji opiekuńczo-wychowawczej (domy małego dziecka, domy dziecka) lub przy maksymalnym skróceniu czasu pobytu dziecka w tychże instytucjach. Jest to bardzo ważny kierunek pracy i trend, który przynosi najwięcej korzyści dzieciom potrzebującym miłości, wsparcia i opieki rodziców w warunkach rodzinnych.
***
Działalność Ośrodka i jego stały rozwój najlepiej obrazują dane liczbowe informujące o działalności Ośrodka "Szansa", które ilustruje poniższy raport.
IV. DZIAŁALNOŚĆ DIAGNOSTYCZNA I KONSULTACYJNO - DORADCZA
Stale i systematycznie poddawani jej są rodzice naturalni dzieci przebywających w Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu. Corocznie jest to liczba około 30 osób. Nierozłącznym elementem diagnozy jest wywiad środowiskowy w miejscach zamieszkania i przebywania rodziców naszych podopiecznych połączony z zaproszeniem do nawiązania ścisłej współpracy z placówką. Tutaj zgłaszające się rodziny otrzymują pomoc organizacyjną, prawną i socjalną.
Rodzice mają praktycznie nieograniczoną możliwość utrzymywania stałych i systematycznych kontaktów z dziećmi pod warunkiem zachowania kultury i przestrzegania regulaminu Ośrodka.
Diagnozą rodziny obejmujemy wszystkich kandydatów na rodziców zastępczych i adopcyjnych. Odbywa się to w trakcie szkolenia i postępowania kwalifikującego dziecko do o przygotowywanej rodziny. W 2000r. dotyczyło to 21 rodzin, a w 2001r. - 38 rodzin w trakcie czterech cyklów szkoleniowych, bez uwzględnienia rodzin z terenu miasta Żory, praca szkoleniowa z którymi zakończy się już w 2002r.
Praca konsultacyjno-doradcza jest prowadzona na bieżąco zarówno na miejscu w Ośrodku, jak i w rodzinach. Z roku na rok jest ona coraz bardziej konieczna ze względu na wzrastającą ilość rodzin i dzieci korzystających z pomocy naszego Ośrodka. Rodziny bardzo często korzystają z rutynowych konsultacji telefonicznych.
W 2001 r. prowadziliśmy orientacyjną ewidencję naszej działalności konsultacyjno-doradczej i terapeutyczno-edukacyjnej w odniesieniu do już istniejących rodzin zastępczych, które korzystają ze wsparcia i doradztwa naszego ośrodka. Z pomocy Ośrodka skorzystało 60 rodzin w trakcie 299 spotkań w ośrodku lub w rodzinach.
V. PRACA Z RODZINAMI NATURALNYMI
Dla osób i rodzin pragnących uzdrowienia sytuacji w rodzinie własnej i powrotu dziecka do domu rodzinnego proponujemy udział w "szkole dla rodziców", cyklu zajęć edukacyjno-terapeutycznych, którego celem jest rozwijanie u rodziców wychowanków Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu praktycznych umiejętności budowania prawidłowych relacji w różnych układach i sytuacjach międzyludzkich poprzez:
- uświadamianie rodzicom , że skuteczność wychowania w znacznym stopniu zależy od osoby wychowującej , że aby zmienić dziecko , często należy zacząć od zmiany siebie; trzeba bardzo chcieć pomóc sobie i swojej rodzinie, żeby tym samym pomóc i ulżyć dziecku, które nie musi długo przebywać poza rodziną,
- ukazanie konieczności oparcia wychowania na jasnym ,czytelnym systemie wartości (które sami rodzice powinni realizować); jasny i czytelny powinien również być plan uzdrawiania sytuacji w rodzinie i konsekwentna jego realizacja,
- pogłębienie samoświadomości i refleksji na temat skuteczności określonych metod wychowawczych,
- uświadomienie, że nie można przyzwyczajać się do stałej pomocy służb społecznych w wychowywaniu dzieci,
- wpływanie rodziców i wychowawców domu na tworzenie jednolitych wymagań opiekuńczo-wychowawczych w stosunku do podopiecznych,
- wspólne przeciwdziałanie uleganiu wzorcom negatywnym i presji rówieśniczej w zakresie zażywania nikotyny, picia alkoholu i nie szanowania prawa do własności osobistej.
- wyjaśnianie zasadności i celowości kierowania dzieci do rodzinnych form opieki zastępczej.
Po zakończeniu kolejnej drugiej edycji "szkoły dla rodziców", w wyniku której nie osiągnęliśmy zadowalających wyników, jesienią 2001r. położyliśmy nacisk na indywidualne spotkania terapeutyczno-edukacyjne z wybranymi rodzicami.
W pracy z rodzicami naturalnymi korzystamy ze wsparcia pracowników domu dziecka. Ta część pracy jest niezwykle ważna, gdyż dopiero dogłębne poznanie rodziców naszych podopiecznych pozwala nam określić prawidłowo sytuację dziecka w rodzinie, a częstokroć upoważnia nas dopiero do rozpoczęcia - indywidualnej i poprzez uczestnictwo w grupowych zajęciach socjoterapeutycznych - pracy z dzieckiem w kierunku przygotowania do przejścia do rodziny zastępczej.
Dostrzegalnym efektem naszej pracy z rodzicami naturalnymi i ich dziećmi jest fakt, że w latach 1998-2001 z Domu Dziecka nr 3, przy którym funkcjonuje Ośrodek, do rodzin własnych wróciło po niezbyt długim okresie czasu 30 wychowanków. Optymistyczne jest to, że w zdecydowanej większości przypadków sytuacja rodzinna tych dzieci uległa mniejszej lub większej poprawie gwarantującej zachowanie ciągłości rodzinnej dziecku i właściwy jego rozwój w otoczeniu rodziny własnej.
Stwierdzamy jednak, że istnieje pilna potrzeba wzbogacenia form pracy socjalno-edukacyjnej z rodzicami naturalnymi, ale zdajemy sobie sprawę że największe możliwości w tej dziedzinie tkwią w miejskich służbach socjalnych, które mogą i powinny podjąć profesjonalną pracę z rodzinami zagrożonymi znacznie wcześniej i szybciej, kiedy dzieci w tych rodzinach są w okresie niemowlęco-przedszkolnym.
Ze swej strony planujemy w przyszłym roku zintensyfikować ten obszar pracy poprzez wprowadzenie nowych metod pracy:
- pracy socjalno-pedagogicznej z rodzicami naturalnymi w ich rodzinie i w ich mieszkaniu,
- prowadzenie zajęć grupowych wspólnie z rodzicami i dziećmi.
VI. PROMOWANIE I UPOWSZECHNIANIE IDEI ZASTĘPCZEGO RODZICIELSTWA I KWALIFIKOWANYCH RODZIN ZASTĘPCZYCH
Odbywa się to ustawicznie poprzez wykorzystanie prasy, radia, ulotek, folderów, kalendarzy okolicznościowych promujących działalność Ośrodka.
Pracownicy i dyrektor Ośrodka uczestniczą w licznych konferencjach, na których upowszechniamy tematykę rodzicielstwa zastępczego(np. w ostatnich latach w Dąbrowie Górniczej, Rybniku, Bytomiu, Głuchołazach, Warszawie, Sopocie, Waplewie, Szczyrku, Sosnowcu). W 2001r. bardzo ważne konferencje odbyły się w Gliwicach, Bytomiu, Lublinie, Warszawie (akcja "Szukam Domu") oraz w Lędzinach.
W akcje promowania rodzin zastępczych i pozyskiwania nowych kandydatów z zaangażowaniem włączają się niektórzy rodzice zastępczy. Działania rodzin w tym kierunku są bardzo efektywne i należą do najskuteczniejszych metod promowania idei rodzicielstwa zastępczego i pozyskiwania kandydatów na rodziców zastępczych.
Corocznie w maju organizujemy piknik rodzin zastępczych mający charakter festynu rekreacyjnego, połączonego z promocją idei rodzicielstwa zastępczego i jednocześnie podsumowujący całoroczną pracę Ośrodka. Staramy się wówczas również corocznie pokusić się o wyznaczenie nowych trendów i kierunków pracy z rodzinami i dziećmi. W 2001r. był to już III piknik rodzin zastępczych, który poprzedził "IX Majówkę 2001" - festyn sportowo-rekreacyjny dla wychowanków bytomskich domów dziecka.
Dwa razy w roku, wiosną i jesienią w mediach i prasie regionalnej uczestniczymy w akcji pod hasłem "Szukam Domu. - rodzina zastępcza, czy dom dziecka" - znanej już w całej Polsce południowej. W dniu 29.IX.2001r. w sali sesyjnej Urzędu Miejskiego w Bytomiu odbyła się ogólnopolska inauguracja już V edycji tej pięknej akcji, którą zainicjowało, rozszerza i koordynuje Chrześcijańskie Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom "Misja Nadziei" w Dąbrowie Górniczej.
Pracownicy Ośrodka promują i upowszechniają ideę rodzicielstwa zastępczego w trakcie organizowanych i prowadzonych przez nasz Ośrodek licznych szkoleń w zakresie rodzinnej opieki zastępczej dla pracowników socjalnych, pedagogicznych i innych w różnych częściach kraju. W bieżącym roku talie szkolenia odbywały się w Kamieniu Pomorskim dla pracowników socjalnych woj. zachodniopomorskiego, w Toruniu na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej woj. kujawsko-pomorskiego, w Świdnicy i Strzelcach Opolskich na zlecenie Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w tychże miastach, w Bytomiu z inicjatywy Śląskiego Oddziału Terenowego TRAD "Szansa" na potrzeby chętnych z naszego regionu.
Duże zainteresowanie naszym Ośrodkiem wykazują studenci bytomskiego Kolegium Nauczycielskiego i uniwersyteckich kierunków pedagogicznych. Oprócz praktyk pedagogicznych doczekaliśmy się już pierwszych prac licencjackich na temat naszego Ośrodka, a w opracowywaniu są kolejne trzy prace, w tym magisterska. Autorzy prac analizują proces przygotowywania i szkolenia rodzin i dzieci w tut. ośrodku i wpływ naszej działalności na zaspokojenie potrzeb dzieci wychowywanych w przygotowanych wcześniej rodzinach zastępczych.
VII. PROWADZENIE BANKU RODZIN I BANKU DZIECI
Aktualnie znajduje się w nim 123 rodziny, z których 60 posiada dzieci w rodzinnej opiece zastępczej. 51 rodzin w sposób bardzo aktywny kontaktuje się z pracownikami Ośrodka, wspierając nas w naszej pracy i otrzymując wsparcie z naszej strony w rozwiązywaniu licznych problemów opiekuńczo-wychowawczych w postępowaniu z dziećmi w rodzinie.
Z powyższej grupy 123 rodzin 20 rodzin zaprzestało kontaktu z Ośrodkiem i raczej nie zdecyduje się na dalszą z nami współpracę, zaś pewna grupa rodzin ze względu na różne sytuacje osobiste lub też inne ważne względy realizuje się często w obszarze rodzicielstwa zastępczego w innych Ośrodkach lub Stowarzyszeniach. Są oni przez nas traktowani również jako ci, którzy spełniają pokładane w nich nadzieje i często jesteśmy im wdzięczni za promocję naszego wysiłku w innych miastach i społecznościach.
Ośrodek prowadzi również bank dzieci zgłoszonych do przejścia do rodzin zastępczych/adopcyjnych. Na miejsce w rodzinie zastępczej oczekuje 80 dzieci zgłoszonych i zarejestrowanych w naszym "banku dzieci". Są to dzieci zgłoszone przez Dom Dziecka nr 3 w Bytomiu i inne placówki opiekuńczo-wychowawcze z Bytomia, Katowic, Sosnowca, Chorzowa, Warszawy i pojedyncze dzieci z innych miast w kraju.
Szczególnie cenne są dla nas kontakty z Domami Małego Dziecka i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi, dzięki którym kwalifikujemy dzieci w wieku 0-3 lat do rodzin adopcyjnych przeszkolonych i przygotowanych do tego w naszym ośrodku.
VIII. PRZYGOTOWYWANIE DZIECI DO PRZEKAZANIA DO RODZIN ZASTĘPCZYCH
Dzieci z Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu i dzieci własne kandydatów na rodziców zastępczych odbywają stale cykliczne zajęcia socjoterapeutyczne przygotowujące je do powrotu do rodziny naturalnej lub przygotowujące je do przejścia do rodzin zastępczych lub planujące i uprzedzające konieczne zmiany w domu zastępczym po przyjściu nowego członka rodziny. Coraz większe znaczenie przypisujemy indywidualnej pracy z każdym dzieckiem, gdyż najczęściej doświadczenia życiowe i stopień skomplikowania sytuacji rodzinnej dzieci oraz ich indywidualne "uwikłania" są różne.
Pracownicy naszego Ośrodka opracowali "ścieżkę szkoleniową" w zakresie specjalistycznego doskonalenia organizatorów rodzinnej opieki zastępczej w obszarze przygotowania dzieci do przejścia do rodzin zastępczych dla potrzeb Niepublicznego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli "Szansa" w Warszawie. W tej działalności na pewno wyróżniamy się spośród innych ośrodków i miejsc w kraju gdyż mamy spore praktyczne doświadczenia i efekty co mobilizuje nas do dalszych nowatorskich działań w tym zakresie. Wiedzą w tym zakresie pracownicy Ośrodka dzielą się na szkoleniach dla organizatorów rodzinnej opieki zastępczej w różnych częściach kraju.
IX. SZKOLENIE RODZIN
Działalność szkoleniową w zakresie przygotowywania kandydatów na rodziców zastępczych /adopcyjnych prowadzimy nieustannie. Dotychczas zakończyliśmy 11 edycji szkoleń.
Obrazuje to poniższa tabela.
Nr edycji
w latach
1998-2000
Ilość osób (w tym rodzin) kończących szkolenie
Nr edycji
w roku 2001r.
Ilość rodzin i osób kończących szkolenie
I
10 osób(5 rodzin)
VIII
20 osób (9 rodzin)
II
15 osób (7 rodzin)
IX
18 osób (7 rodzin)
III
17 osób (8 rodzin)
X
17 osób (8 rodzin)
IV
8 osób (4 rodziny)
XI
14 osób (7 rodzin)
V
11 osób (5 rodzin)
XII w trakcie
13 osób (6 rodzin)
VI
15 osób (7 rodzin)
XIII- początek 25.I.02
20 osób (10 rodzin)
VII
13 osób (6 rodzin)
Łącznie szkolenia ukończyło 158 osób, z tego w 2001r. 69 osób.
Wszyscy otrzymali dyplomy honorowe uczestnictwa w szkoleniu poświadczające obecność i udział w zajęciach szkoleniowych.
Osoby i rodziny, które przeszły pełne przygotowanie i podejmują się trudu opieki i wychowywania dzieci w rodzinach adopcyjnych i zastępczych otrzymują stosowne zaświadczenia kwalifikacyjne* potwierdzające zdobycie niezbędnych umiejętności do sprawowania opieki i wychowywania dzieci w rodzinnych formach opieki zastępczej.
Wydanie przez ośrodek decyzji kwalifikacyjnej kwalifikującej konkretne dziecko do określonej formy opieki zastępczej i do konkretnej rodziny stanowi dla nas zobowiązanie do stałej troski i wspierania zawiązanej rodziny przy przestrzeganiu zasady pomocniczości naszych działań i zasady integralności rodziny.
Aktualnie trwa dwunasta edycja cyklu szkoleniowego (9 spotkań), w której uczestniczy 13osób (6 rodzin i 1 osoba samotne), a w końcu stycznia rozpocznie się następna edycja szkoleń..
Pracownicy Ośrodka aktywnie uczestniczą w organizowanych przez Śląski Oddział Terenowy "Szansy" 80-godzinnych szkoleniach dla organizatorów rodzinnej opieki zastępczej pod nazwą "Rodzina i Rodzinna Opieka Zastępcza".
X. UTWORZONE RODZINY ZASTĘPCZE
Najwięcej dzieci trafiło i w dalszym ciągu trafia do rodzinnych form opieki zastępczej spośród wychowanków Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu. Tylko z tej placówki do 35 rodzin trafiło 41 dzieci (Sądy Rejonowe wydały już stosowne postanowienia). Spośród nich 33 dzieci znalazło się w rodzinach zastępczych, a 8 w rodzinach adopcyjnych. Do rodzin zostało zakwalifikowanych kolejnych 8 dzieci oczekujących na stosowną decyzję Sądu.
Ponadto 40 dzieci z innych Ośrodków i placówek opieki całkowitej trafiło do rodzin przeszkolonych i przygotowanych w naszym Ośrodku, z czego 30 do rodzin zastępczych, a 10 do rodzin adopcyjnych.
W rodzinach zastępczych i adopcyjnych zrzeszonych w naszym ośrodku aktualnie przebywa 81 dzieci, z czego 63 dzieci w rodzinach zastępczych, a 18 dzieci w rodzinach adopcyjnych. Utworzone rodziny zastępcze i adopcyjne posiadają 38 dzieci własnych wymagających szczególnej ochrony i wsparcia.
Problemy organizacyjno-finansowe i prawne niepublicznego ORZ "Szansa" nie pozwalają dzisiaj podjąć szerszych i intensywniejszych działań w celu przyjścia z pomocą innym dzieciom w innych placówkach. W 2002 roku podejmiemy starania w celu bardziej ekspansywnej pracy w tym kierunku przy wykorzystaniu potencjału kadrowego wychowawców domów dziecka, w których przebywają zgłoszone do "banku" dzieci oczekujące na lepszy byt w warunkach rodziny zastępczej.
Istotną i bardzo cenną rolę odgrywają właściwie prowadzone rodziny zaprzyjaźnione, których posiadamy stanowczo za mało. Na szczęście z powodzeniem tę rolę spełniają dla domu dziecka i ośrodka już funkcjonujące rodziny zastępcze, które wielokrotnie pomagają nam i dzieciom w trudnych chwilach.
XI. GRUPA WSPARCIA RODZIN ZASTĘPCZYCH
Jednym z głównych celów starań pracowników Ośrodka od jego zarania było tworzenie wśród "naszych" rodzin zastępczych właściwej atmosfery i warunków do powstania trwałego forum wymiany doświadczeń i wspólnego cyklicznego spotykania się, aby pomagać sobie w trudnych sprawach i wspólnie przeżywać radości z opieki nad dzieckiem i mobilizować innych do poświęcenia i wysiłku. W znacznym stopniu nam się to udało, ale i sporo pracy przed nami i rodzinami zastępczymi.
Aktualnie skrystalizowała się grupa około 50-60 rodzin wspomagających się nawzajem w trudnych chwilach i chętnie kontaktujących się z Ośrodkiem.
W ramach grupy wsparcia w 2001r. odbywały się spotkania szkoleniowe, których celem była wymiana doświadczeń w opiece nad dziećmi i doskonalenie współpracy rodzin zastępczych z rodzinami naturalnymi dzieci w opiece.
Dużym zainteresowaniem cieszył się III piknik rodzin zastępczych, który odbył się w ramach "IX Majówki 2001 w Stolarzowicach ".Wspólnie bawiło się ponad 30 rodzin zastępczych i 70 dzieci z rodzin i z domu dziecka. Imprezę zaszczycili obecnością przedstawiciele władz samorządowych i dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Bytomiu.
We wrześniu spotkaliśmy się na wspólnym pieczeniu kiełbasek przy ognisku .
Wystąpił również teatrzyk z Krakowa z interesującym programem artystycznym i merytorycznym adresowanym dla dzieci związanych z opieką zastepczą. Te wspólne chwile spajają grupę i tworzą właściwe podwaliny pod dalszy rozwój Ośrodka i przejmowanie coraz większej odpowiedzialności za kierunki rozwoju form pracy w ramach grupy wsparcia przez samych zainteresowanych.
Największym sukcesem było spotkanie mikołajkowo-wigilijne w Ośrodku połączone już po raz drugi z rzędu z przygotowaniem i wręczeniem paczek świątecznych dla wszystkich dzieci w opiece zastępczej, dzieci własnych i dzieci przebywających w Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu. Paczki przygotowywali i współorganizowali imprezę rodzice zastępczy. Wychowankowie Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu z wielkim przejęciem dla dużej ilości znajomych widzów zaprezentowali bożonarodzeniowe jasełka. W imprezie wzięło udział 39 rodzin zastępczych i 110 dzieci przebywających w rodzinach zastępczych, dzieci własnych rodziców zastępczych i dzieci z Domu Dziecka nr 3 w Bytomiu.
Z optymizmem należy patrzeć na dalszy rozwój idei rodzicielstwa zastępczego. Widzimy olbrzymie korzyści jakie rodzice zastępczy przynoszą dla dzieci, dla domu dziecka i dla nas samych, pracowników Ośrodka. Dostrzegamy w namacalny sposób efekty swojej pracy widząc przyspieszony rozwój dzieci po przejściu z domu dziecka do rodzin zastępczych, spotykając co jakiś czas uradowane twarze i "inne oczy" naszych byłych podopiecznych.
Potwierdza się znana i często przecież przytaczana przez metodyków pracy opiekuńczo-wychowawczej teza, że w warunkach instytucjonalnych nie można zaspakajać potrzeb dziecka, szczególnie wyższego rzędu. Udaje się to efektywnie tylko w warunkach rodzinnych, jeśli nie w rodzinie naturalnej, to w rodzinnych formach opieki zastępczej.
Również dzięki grupie wsparcia rodzice zastępczy coraz częściej podejmują trud współpracy z rodzicami naturalnymi w wychowywaniu dzieci. Współpraca ta polega na:
- uszanowaniu prawa rodziców naturalnych do informacji o dziecku,
- spotkaniach w ośrodku,
- pracy opiekuńczo -wychowawczej z dzieckiem z poszanowaniem jego tożsamości i przeszłości.
Już w najbliższym czasie odbędzie się bal przebierańców dla wszystkich chętnych dzieci z rodzin zastępczych i z domu dziecka oraz bardzo interesujący konkurs plastyczny i literacki pt. "Mój nowy dom"
Zamierzamy w dalszym ciągu rozwijać i doskonalić formy pracy z dziećmi i rodzinami, wspierać funkcjonowanie grupy wsparcia rodziców zastępczych przy naszym Ośrodku. Chcemy stwarzać możliwości poszerzania inicjatyw dla grupy "Młodych w opiece", tj. dzieci, które są zadowolone z tego że wychowują się w szczęśliwych rodzinach i z radością od czasu do czasu odwiedzają swój dom wnosząc cenne wartości do jego funkcjonowania i rozwoju.
Opracowali:
Andrzej Łabądź - dyrektor Ośrodka
Kornelia Ziętek - pedagog Ośrodka
Bożena Religa - pedagog Ośrodka.